GİYİM

Yörede kıyafet, 1960’lardan sonra değişmiştir. Hem kadın, hem de erkek giysileri gittikçe ülkenin ortak kıyafet tipine doğru değişmeye de devam etmektedir. Yörenin otantik elbiseleri şöyle sıralanabilir:

 

Kadın Elbiseleri:

Fistan (Fistan): Uzun etekli, etekleri bol pileli bir elbisedir. Fıstan, huçk (yen), kolık ve beden adlı üç bölümden oluşur:

Huçk, yen demek olup omuzdan bileklere kadar fistanın kol kısmıdır. Kolık, elbisenin kövde kısmı, beden ise etek kısmıdır.

Fistan, olabildiğince değerli ve gösterişli kumaşlardan yapılırdı. Genç hanımların fistanlarında gösterişli ve süslü, yaşlılarınkinde ise ağırbaşlı bir hava hakimdir. Çoğu zaman vücut hatlarının belli olmaması için fistanlarda bol miktarda pile bulunurdu. Emzikli hanımların fistanı, göğüs hizasında düğme ya da çıtçıtla kapanabilen bir açıklık olurdu.

Kıras (entari): Keten gibi ince ve hafif kumaşlardan dikilen ve umumiyetle kolsuz olarak fistanın altında giyilen bir elbisedir. Hem biçimi hem renkleri sade ve gösterişsiz olurdu. Kıras, aynı zamanda gecelik olarak iş görürdü.

Tuman (Don): Kadınların pantolon yerine giydikleri bir elbisedir. Uçkuru sağlam ve güçlü lastikten yapılırdı. Tumanın ayak bilekleri kısmı da lastik uçkurlu olurdu. Tumanların desenleri, genellikle koyu, gösterişsiz olur, vücut hatlarının belli olmaması için bunlar oldukça geniş dikilirdi. Kadınlar hicaplarından ötürü, çoğu zaman bu elbisenin adını söylemez, ona “hevalkıras (entari arkadaşı” veya “delıng (ayaklık) derlerdi.

Bervanek (Önlük): Kadınların fistanlarını kirden korumak için kullandığı bir önlük çeşididir. Önlük, elbi

Melhef (Tülbent): Kadınların başlarını örttükleri tülbenttir. Yaşlı kadınlar 1,5-2 m tülbent kullanırlar. Gençlerinki daha kısa olur. Tülbent çoğunlukla beyaz renklidir. Fakat gittikçe renkli ve desenli tülbentler de kullanılmaya başladı. Eskiden tülbentler çivit ile boyanır, kenarları ise boncuk ve pullarla işlenirdi. Son zamanlarda çivit kullanılmamakta fakat süs ve oyalar gittikçe daha zenginleşmektedir. Yas ve üzüntü zamanlarında bu süsler sökülürdü.

Erkek Elbiseleri:

Şal (Şalvar): Buna göçüşme ile “şarval” dendiği de olur. Umumiyetle koyu renkli gabardin kumaşlardan dikilirdi. Uçkur kısmı iyi cins satenden olur, uçkuru özel örülen sağlam ve süslü iplerden olurdu. Şalın dizden aşağısı dar fakat ağ kısmı geniş ve mütenasip olurdu. Şalvarın iki yanında ağzı düğmesiz cepler bulunurdu.

İçlik (Gömlek): Bildiğimiz gömlektir. Eskiden bunlarda yaka olmazdı.

Kıras (Entari): Patiska veya beyaz pazen kumaştan yapılan ve gecelik olarak da kullanılan bir iç çamaşırıydı. Uzun ve kolsuz olup eteği diz altına kadar sarkardı. Bu etek, şalvarın içinde olurdu. Göğüs kısmı açık olup boğaz altında tek düğmeyle iliklenirdi.

Tuman (Don): Patiska veya beyaz pazen kumaştan yapılan ve gecelik olarak da kullanılan bir iç çamaşırıydı. Dikimi şalvarınkine benzemekle birlikte daha sade olur, bunda cep de bulunmazdı. Tumanın uçkuru da lastikten geçirilirdi.

Êleg (yelek): Şalvarla birlikte kullanılan, sırt kısmı saten, göğüs kısmı kumaş bir yelektir. Bel kısmında bir bağ bulunur. Halen konfeksiyon elbiselerinde bile yeleğe yer verilmektedir. Yeleğin göğüs kısmı birkaç düğmeyle göbeğin hemen üstünde iliklenir. Yukarısı “V” biçiminde bir açıklığa sahiptir. Yeleğin ön tarafında iki küçük cep bulunur ve bunlarda umumiyetle çakı ve çakmak taşınırdı. Köstekli saat de bu gömleğin cebinde bulunur, süsünü tamamlardı.

Çaket (Ceket): Bildiğimiz cekettir.

Eba (Aba): Kaba kumaştan yapılan kolsuz bir üst elbisesiydi. 1950’li yıllardan beri kullanılmamaktadır.